Lâu nay trên các diễn đàn thơ đã và đang nói nhiều về thơ luật đường viết theo lối “Ngũ độ thanh”. Nhiều người cho rằng đây là một lối chơi cao siêu khi viết thơ Đường. Cũng có ý cho rằng đây vừa là sự cách tân, đổi mới thơ Đường; đặc biệt có người còn tán tụng người viết loại thơ này lên một đẳng cấp mới.

             Thức ra lối viết “Ngũ độ thanh” không có gì là mới cả, mà nó có từ rất xa xưa rồi ở Trung Hoa cổ đại. Nó còn có trước cả “Thơ Đường luật” rất lâu. Tôi nhớ không lầm thì nó ra đời từ thời kỳ NHẠC PHỦ. Tức là từ thời nhà HÁN VŨ ĐẾ lập nên từ những năm trước Công Lịch. Đó là thể văn có vần, điệu có thể phổ nhạc được.Từ đó đến đời nhà Đường NHẠC PHỦ chi phối và thống soái cả bầu trời THI  VĂN Trung Quốc.

             Cho đến thời kỳ Nam Bắc triều trở về sau, nhiều dòng văn, thơ, nhạc ngoại lai ( Có phần uyển chuyển,phong phú hơn xâm nhập, nên NHẠC PHỦ không còn chiếm ưu thế nữa. Trong bài ngắn này,tôi không thể diễn giải hết được, mà chỉ để nêu lên và kết luận rằng NGŨ ĐỘ THANH (NĐT), không MỚI,mà có nguồn gốc từ rất xa xưa rồi.

            Vậy thế nào là NGŨ ĐỘ THANH ? Ta có thể hiểu rất đơn giản như sau: ( Lấy Ví dụ 1 bài thất ngôn)

-          Trong một câu 7 từ, nếu có 3 từ thanh trắc,thì sẽ có 4 từ thanh bằng. 3 từ thanh trắc phải là 3 dấu khác nhau ( sắc,hỏi,ngã,nặng); 4 từ thanh bằng (trầm bình thanh/hoặc bình thanh),nhưng 2 từ liền kề không được cùng là trầm bình thanh/ hoặc bình thanh. Như vây trong 1 câu có đủ 5 thanh (NĐT)

-          -Trong câu 7 từ, có 4 từ thanh trắc, thì đương nhiên phải đủ cả 4 dấu ( sắc,nặng,hỏi,ngã) và 1 từ thanh không (bình thanh) /hoặc thanh huyền (trầm bình thanh).Như vậy câu này cũng đủ 5 thanh (NĐT)

    Thực ra vì thế làm bài thơ NĐT không khó, miễn là nắm được nguyên tắc trên. Nhưng khi áp dụng NĐT vào thơ luật Đường thì lại là một vấn đề hoàn toàn khác. Vì thơ luật Đường có từ đời nhà Đường, sau thời Hán quá lâu. Thơ luật Đường cũng khác với THƠ ĐƯỜNG nói chung ở chỗ nó được luật hóa rất khắt khe về niêm,luật,vận,đối ngẫu...chưa kể còn phải tránh né bao nhiêu lỗi khác : phong yêu, hạc tất, chánh nĩu, bàng nĩu. đại vận, tiểu vân, bình đầu,t hượng vĩ, điệp từ, điệp ý, điệp điệu....Nay thêm cái NĐT thì quả là không đơn giản. Và  đúng là như thế...tôi đã đọc khá nhiều bài thơ luật Đường viết theo lối NĐT, cái hay chưa thấy đâu, mà thấy bộn những từ do gò ép mà tối nghĩa, cứng nhắc, và đối ngẫu cũng không còn chỉnh nữa ( Tôi xin phép không đưa VD cụ thể,vì có thể thấy đầy rẫy trên các diễn đàn,.và cũng không nên để mất lòng vô ích).Bạn nào muốn tìm hiểu, cũng sễ rất dễ dàng tìm thấy. Tất nhiên cũng có số ít bài hội khá đủ yêu cầu của bài thơ luật Đường. Nhưng:

     + Chẳng những không cách tân cho tho thơ LUẬT ĐƯỜNG VIÊT NAM mà còn làm rối rắm thêm, bó buộc chặt chẽ thêm và...tối nghĩa thêm.

   +Trong kho tàng từ ngữ Việt Nam có rất nhiều mỹ từ,những từ luyến láy, nhữngphương ngữ, những câu Tục ngữ mà viết NĐT không thể dùng. VD những từ: rủ rỉ, long lanh, thấp thoáng, bâng khuâng....thật là đáng tiếc cho những từ thuần VIỆT này phải không ạ.  Hội của chúng ta là Hội Thơ Đường luật Việt Nam. Vậy hà cớ gì ta lại theo 100 % lối thơ TÀU  để tự bó buộc mình

         Do vậy theo thiển ý của tôi NĐT chỉ là một cách chơi, nếu ai cảm thấy hứng thú thì chơi cho vui, chư NĐT không bao giờ là một đẳng cấp sành sỏi thơ Đường. Chưa kể nhiều bài NĐT rất dở.

Với những người chủ trương cách tân thơ Đường theo lối riêng của THƠ ĐƯƠNG VIỆT NAM thì NĐT là một cách đi ngược lại với CÁCH TÂN. Vì thế ai chơi thì cứ chơi theo cái thú riêng ,mà không nên quảng bá.

        Đôi điều trao đổi, tôi không dám múa rìu qua mắt thợ. Chỉ góp đôi điều mong THƠ ĐƯƠNG LUẬT VIỆT NAM ngày càng phát triển.

                                                                                         12-9-2013